خواجه نصير الدين الطوسي
مقدمهء مصحح 12
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )
( تاريخ غازانى صفحات 39 و 40 و 343 ) . « در صحبت رسولان تنسقات و خدمات به بندگى هلاكو فرستاد » ( وصاف الحضرة ص 181 ) . « هر سال چيزى از تنسقات فارس و چندشده مرواريد پيش قاآن مىفرستاد » ( زبدة التواريخ حافظابرو نسخهء كتابخانهء ملى ملك ) . « و تحف و تنسوقات مرصع آلات چون كمر شمشير كمر خنجر و اقمشهء نفيس فرنگ و بسيارى از نفايس آوردند » ( احسن التواريخ روملو چاپ اروپا ص 415 س 16 ) . ذكر اين چند شاهد براى كلمهء تنسوخ و تنسوق و صورتهاى مختلف آن از لحاظ توضيح و بيان اصل كلمه و معانيش كافى است و بحث بيشتر دربارهء آن غير لازم و كسانى كه طالب اطلاع بيشتر و تحقيق كاملتر باشند به كتاب « لغات تركى و مغولى وارد در زبان پارسى » تأليف درفر كه در سه مجلد به زبان آلمانى ساخته شده مراجعه فرمايند . « 1 » تاريخ تأليف تنسوخنامه سال تأليف اين رساله بدرستى معلوم نيست و از نسخ پنجگانهء آنكه نسخهء حاضر با مقابلهء آنها فراهم شده سال آن بتحقيق بدست نمىآيد همين قدر پيداست كه خواجه آن را در عهد پادشاهى هلاكو خان ( 653 - 663 ) و بامر او ساخته است . و از مقدمهء نسخهء ديگرى از تنسوخنامه ( تنكسوقنامه ) كه شايد تحرير اولى آن باشد ( و در بعد توصيف آن خواهد شد ) معلوم مىشود كه تأليف آن پس از استيصال اسماعيليه و در زمان حيات منكوقاآن بوده است ، چه در آن
--> ( 1 ) - Doefer . G . Turkische : und : Mongolische Elemente in Neu - Persischen : Band II : Turkische Element . Wiesbaden 1965 .